Pendelconcept zorgt dat hoofdspil continu kan werken

Het opschroeven van het spilrendement was voor Lacom Machinefabrieken Budel een doorslaggevend argument om medio 2006 een eerste HEDELIUS RS 100 aan te schaffen, alsvervanger voor een klassieke bedfrees-machine. Zodra een product gereed is, pendelt de spil naar de andere positie om daar zijn werk te vervolgen aaneen volgend werkstuk, terwijl daar-naast de productwisseling plaats kan vinden. Doordat de wisseltijd — bij Lacom al gauw zo’n 20 minuten — productief wordt benut scheelt dat op een cyclustijd in de orde van 60 tot 120 minuten meteen enorm in spil-rendement. Overigens staan de introductie van een nulpuntsspansysteemen robots voor zowel product- als pal-lethandling op het programma om ook de omspantijd — en dus de spilstil-stand — op de andere machines terugte dringen. De drie-assige bewerkingen op de vlak-bedmachine had bovendien steedsmeer zijn beperkingen, blijkt uit dewoorden van directeur Driek Lammers. “Het betekende heel veelhandeling en omspannen om het product volledig te kunnen bewerken,met alle kans op fouten en verlies aan nauwkeurigheid van dien.” De combi-natie van vlakbed en vijf-assige bewerkingen biedt daarbij een grote flexibiliteit. Vaak wordt bij Lacom de voorbewerking uitgevoerd op het lang-bedgedeelte — waarbij afhankelijk van hun lengte een of meer producten tegelijkertijd kunnen worden opgespannen — terwijl de na bewerking plaatsvindt op het vijf-assige station.Allerlei typen producten kunnen daar-bij willekeurig door elkaar worden bewerkt. Volgens Richard Hermans van Promas in Maasbree, dat de machines van HEDELIUS in Nederland op de markt brengt, maakt het pendel-concept de machines daarbij nauwelijks duurder dan vergelijkbare machines met een enkel station. “Je hebt ervoor een vergelijkbaar prijsniveau gewoon een extra spanplaats bij.”

Complete lijn

De positieve ervaringen met de eerste RS 100 waren voor Lammers aanleiding om de afgelopen maandenopnieuw te investeren in een wat kleinere RS 80 en het meest recent in een forse RS 125. “We hebben nu een complete lijn van machines waarop we alonze producten kunnen maken.” De RS 125 is de eerste machine van dittype dat door HEDELIUS in ons land is geplaatst. Om enige indicatie te geven van het formaat en de mogelijkheden van de machines: de RS 80 bij Lacom heef teen bewerkingsbereik van 2300 mm x800 mm x 600 mm en de RS 125 van 4500 mm x 1250 mm x 770 mm. Dedraai/kanteltafel heeft een diameter van respectievelijk 800 mm en 1000 mm en is geschikt voor werk-stukken tot 600 kg en 1500 kg (voor het langbed ligt dat tussen 1500 kg en 2500 kg). De waarden voor de RS 100 liggen daar ruwweg tussen in. Machines voor het forsere werk dus en dat past bij uitstek in het straatje van Lacom, want in dat marktsegment ziet Lammers de grootste groeimogelijkheden. Naast de drie machines die bij Lacom staan opgesteld, brengt HEDELIUS ook nog een kleinere RS 60 op de markt. Alle typen kunnen nog weer in diverse uitvoeringen worden geleverd. Hermans spreekt van “één concept met allerlei varianten in lengte, ver-mogen, spil en toerental.” Zo kan het langbed bijvoorbeeld als optie ook nog worden uitgerust met een zwenk -mechanisme waarmee het werkstuk gedraaid kan worden. Voor een compleet overzicht van mogelijkheden zie www.promascnc.nl en www.HEDELIUS.de.

25 procent

Het vermijden van stilstand bij product wisselingen is voor Lammers overigens maar een van de winstpuntendie de machines van HEDELIUS hebben gebracht. Ook de gereedschapwissel-tijd valt aanzienlijk gunstiger uit. Zo bedraagt de spaan-tot-spaan-tijd slechts 7 s à 9 s, waarmee per gereedschapwisseling een tijdwinst wordt geboekt van bij benadering 1 min. Bij zo’n twintig gereedschapwisselingen per bewerkingscyclus telt dat flink aan.

Lammers roemt ook de stabiliteit van de machine, waardoor hogere voedingssnelheden mogelijk zijn en grote-re verspanende volumes. Om een indicatie te geven: op de RS 80 hoort een verspanend volume tot 650 cm3/min in staal RT60 tot de mogelijkheden, op de RS 125 is dat zelfs 900 cm3/min. Lammers laat als voorbeeld een forse draaikrans voor een kraan zien waar-bij de pure bewerkingstijd (op de RS 125) is teruggebracht van 108 min tot 82 min. Hij schat dat ook bij andere producten de bewerkingscycli in doors nee wel met zo’n 25 procent is in gekort.

Dubbele geleiding

Die stabiliteit van de HEDELIUS-machines is onder meer te danken aan deconstructie van de lineaire bewegingsassen, legt Hermans uit. Zo is in de Y-richting sprake van een dubbele lineaire geleiding van de kolom, waar bij de Y-geleidingen boven in de kolom liggen. “Op die manier wordt een optimaal krachtenspel bereikt met eenminimum aan fricties en afwijkingen. Daardoor kan het Y-bereik bij de HEDELIUS-machines ook hoger liggen dan bij machines die werken met kruissledes.” Volgens opgave van HEDELIUS behoort zelfs op de RS 125 een plaatsnauwkeurigheid binnen een tolerantie gebied van ± 3 μm tot demogelijkheden. Bij de draai/kanteltafel is door HEDELIUS gekozen voor een uiterst robuuste schouderophanging, zodat ook hier het maximum aan stabiliteit en nauw-keurigheid wordt bereikt. De tafel kan over de volle 360° roteren en kantelen over een bereik van +10° tot -90°.

Geen schrik

Hermans noemt ook de goede toegankelijkheid van de machines als plus-punt van HEDELIUS, iets dat vol op wordt beaamd door Lammers. “Je staat heel dicht op de tafel, dat werkt veel beter.” De drie machines bij Lacom zijn alle voorzien van lasermeet systemen voor controle op lengte en breuk van de gereedschappen. Ten behoeve van het toekomstige nulpuntsspan-systeem zijn de tafels voorzien van de benodigde hydrauliek. De HEDELIUS-machines worden bij Lacom met name ingezet bij de bewerking van grotere producten voor de offshore, de recyclingindustrie en het wegtransport. “Dankzij het sterk ver-beterde spilrendement hoeven wegeen schrik te hebben voor de concurrentie uit het buitenland”, merkt Lammers op. “We kunnen de prijsconcurrentie volop aan, waarbij we de klanten als extra een betere leverbetrouwbaarheid en kwaliteit bieden.” Sterker nog: “Dankzij de mogelijkheden van de HEDELIUS-machines wordt Lacom aantrekkelijk voor een nieuwpubliek en zijn we in staat om hoog-waardiger werk binnen halen.”

Tips van Lammers bij de aanschaf van nieuwe machines:

• Weeg zorgvuldig af of de mogelijkheden van de machine aansluiten bij de eisen aan productiviteit en snelheid

• Kies voor stabiliteit, zowel uit oogpunt van verspanende volumes als kwaliteit

• Let op de fabriek (cq. de service) die achter de machine staat

Focus op het grotere werk

“Onze kracht zit er vooral in dat we een compleet pakket kunnen bieden”, aldus directeur Driek Lammers van Lacom Machinefabriek. Hij doelt daarmee op de afmetingen van de componenten (van Ø 10 mm tot Ø 100 mm en tot lengtes van 3 m), maar ook op het feit dat deze geassembleerd kunnen worden tot in bouwklare en geteste subsamenstellingen. De focus is daar bij in de loop der jaren steeds meer verschoven richting het grotere werk, want daarin ziet Lammers de meeste beloftes voor de toekomst. Het machinepark—met tal van CNC-draaibanken voor diameters van 10 mm tot 900 mm, bewerkingscentra en draai/frees -centra, aangevuld met lasapparatuur en –robots — is op die ontwikkeling afgestemd.

Belangrijke afzetgebieden zijn onder meer de offshore,de recyclingindustrie, de kraanbouw en het wegtransport. Lacom —met 35 medewerkers — levert daarbij rechtstreeks aan OEM’s, voornamelijk Nederlandse bedrijven die internationaal opereren. Inmiddels wordt gewerkt aan uitbreiding van het pand met 400 m2 kantoor- en 1500 m2 productieruimte. Voor meer informatie zie www.lacom.nl.

Ervaringen van andere gebruikers

Blokland Metaalbewerkingen Hardinxveld-Giessendam heeft de beschikking over een BC 100, een C 60 — beide met een combinatie van langbed en vaste tafel — en een RS 100. Inmiddels is een vierde machine,een C 60 met een bed van 2 m, in bestelling. Directeur J.W. Blokland is dan ook bijzonder tevreden over de machines. “Met name de pendelfunctie werkt erg goed,daardoor hebben we het spilrendement wel met 50 tot 60 procent op kunnen schroeven”, stelt hij vast. De C-en BC-machines worden vooral ingezet voor de bewerking van grote en lange producten, de RS 100 vooral bij complexere producten die aan vijf vlakken bewerkt moeten worden. Dat kan nu in een enkele op spanning.

Bij Horstra Technology heeft men sinds 2004 de beschikking over een C 80, begin 2007 aangevuld meteen C 60 en een RS 80K (zie ‘Metaal Magazine’ nr. 2/2007, pag. 30-31), om spiluren te maken, maar de laatste met name ook als opstap naar vijf-assig bewerken. “Als je alleen een vijf-assig bewerkingscentrum koopt, ben je daar meteen geheel aan overgeleverd”,zegt directeur Harman Horstra daarover. “Je moet het proces meteen beheersen en je moet er volledigemplooi voor hebben. Op de HEDELIUS kunnen we het geleidelijk opbouwen.” Horstra is ‘meer dan tevreden’over de machines van HEDELIUS en de C 60 draait het grootste deel van het jaar inmiddels meer dan 20 urenper dag. Door meerdere producten op te spannen werkstuk gehaalden bewerkingscycli van zo’n 10 uur aan een stuk gehaald.

Bij Tuinte Machinefabriek in Hengevelde staat sinds de herfst van 2004 een RS100K van HEDELIUS opgesteld. Destijds aangeschaft vanwege de flexibele mogelijkheden en het hoge spilrendement. Op die puntenheeft de machine volgens directeur Martijn Tuintegeheel aan de verwachtingen voldaan, waarbij hij de toegankelijkheid als extra pluspunt noemt. “Er zijn opdat punt geen belemmeringen voor de operator, het is net of je aan een bureau staat te werken.” Ook over de service is hij tevreden, mede omdat het voor reserve-onderdelen maar een uurtje rijden is naar HEDELIUS in Meppen (D). Zijn conclusie na drie jaar ervaring met de RS 100K: “Het is gewoon een degelijke en stabiele machine, niks op aan te merken.” Begin 2007 heeft Tuinte nog een MC40 (met twee drie-assige stations)van HEDELIUS aangeschaft voor het eenvoudiger werk.

Meningen over bijzondere machines

Ervaringen van gebruikers van de zesentwintig bijzondere machines die eerder in Metaal Magazine zijne publiceert, zijn terug te vinden in het archief machine masterclass op de site www.metaalmagazine.nl.

Jan Oonk

metaalmagazine 1 2008

Download (PDF 323 KB)

terug naar het overzicht